O drużynie

Jesteśmy wielopoziomową, prężnie działającą drużyną harcerską o bogatej, ponad stuletniej historii. Zrzeszamy harcerzy z trzech pionów metodycznych: harcerzy, harcerzy starszych i wędrowników. Przy drużynie działa również gromada zuchowa.

Od powstania do Powstania wielkopolskiego

     Początki 
Zasięg korzeni naszej drużyny tkwi w II Plutonie pierwszej w Poznaniu „Drużyny Piast”. Do chwili uzyskania chrztu – to jest nadania drużynie patrona – im. Kazimierza Wielkiego, cały stan osobowy drużyny legitymował się istnieniem w ramach Hufca „PIAST”. Wszystko to miało miejsce w bardzo szczególnych warunkach tamtych czasów w roku 1912, kiedy młodzież pod groźbą represji nie mogła wstępować do organizacji patriotycznych.
17 października 1912 roku grupa młodzieży zapoznana z ideą skautingu w mieszkaniu druha Henryka Śniegockiego złożyła pierwsze przyrzeczenie przynależności do skautingu. W tym dniu założony został pierwszy zastęp skautów, który przyjął nazwę „Poznań”.
W nocy z 29 na 30 listopada 1912 roku zorganizowano rocznicowe obchody „Powstania Listopadowego” przy ognisku na poznańskiej Malcie. Szeregi skautów wzrastały. W ramach tych obchodów powstaje nowy zastęp. Na tamten stan istniały dwa zastępy: 1 – zastęp „Wilków”, którym kierował Leonard Skowroński oraz 2 – zastęp „Puchaczy”, na którego czele stanął Henryk Śniegocki. Wobec stałego wzrostu liczby członków postanowiono uznać, że to już Drużyna, więc nadano jej nazwę „Piast”.
Rozrost organizacji skautowej był bardzo duży. Drużyna „Piast” liczyła w tym czasie już 120 członków. W listopadzie tego roku drużyna została podzielona na trzy plutony.
Pracą drużyny w strukturze trzech plutonów kierowali:
Drużyną – Wincenty Wierzejewski, a w plutonach:
I Pluton – Leonard Skowroński
II Pluton – Henryk ŚNIEGOCKI
III Pluton – Czesław Krenz.
Wobec tak licznego stanu członków i prowadzeniu skautowej działalności w sposób tajny, uznano za konieczność zmianę struktury organizacyjnej.

     Powstanie II Drużyny im. Kazimierza Wielkiego
12 grudnia 1913 roku zebrała się cała drużyna „Piast” w domu parafialnym św. Marcina. Tam postanowiono o utworzeniu trzech samodzielnych drużyn z drużyny „Piast”.
W tym dniu powstały więc następujące Drużyny:
Z I Plutonu powstała – I Drużyna im. Bolesława Chrobrego
Z II Plutonu powstała II DRUŻYNA im. KAZIMIERZA WIELKIEGO
Z III Plutonu powstała – III Drużyna im. Mieczysława
Te trzy drużyny od tej chwili tworzyły pierwszy w Poznaniu Hufiec „Piast”. Komendantem hufca został druh Wincenty Wierzejewski. Do tego Hufca wpisana została jako IV Drużyna im. Władysława Jagiełły. Drużynowym naszej II DS został dh Henryk Śniegocki. W wyniku podziału terytorialnego zadań, do naszej drużyny przydzielono młodzież: Śródki, Chwaliszewa, Zagórza, Głównej oraz Łazarza. W naszej drużynie pierwotnie istniał także podział na plutony, którymi kierowali: Pluton ŚRÓDKA – dh Bąbol Leon, Pluton ZAGÓRZE – dh Łukomski Stefan, Pluton GŁÓWNA – dh Latosi Stanisław.
W 1914 roku nasza drużyna liczyła już 75 członków.
Dnia 2 kwietnia 1916 r. postanowiono utworzyć w Poznaniu „Miejscową Komendę Skautową”. Nasz drużynowy dh H. Śniegocki został Przewodniczącym MKS. Wyjątkowo śmiałym wystąpieniem naszej drużyny było przybycie na Zlot Drużyn w dniach 10-12 czerwca do Wierzenicy, nie w kapeluszach ale w rogatywkach. Było to pierwsze w Polsce wprowadzenie rogatywek w skautingu. W tym roku drużyna nasza urządziła sobie nową harcówkę przy ul. Wielkie Garbary 54. Ta harcówka służyła drużynie do roku 1933. Wg statystyki (opublikowanej w roku 1924) stan II Drużyny im. Kazimierza Wielkiego wykazywał: 5 zastępów, 39 członków. Do wojska powołano 13 skautów z tego 3 zginęło.

     Powstanie wielkopolskie
Powstanie wielkopolskie wybuchło w Poznaniu 27 grudnia 1918 roku.. Członkowie naszej drużyny poprzez uczestnictwo w POW ZP stanowili składową część powszechnego udziału w walkach powstańczych. Zbrojnie udział w powstaniu brali przede wszystkim skauci starsi. Młodzi skauci włączani byli poprzez angażowanie ich do funkcji gońców lub łączników. W dniu 28 grudnia skauci m.in. naszej drużyny im. Kazimierza Wielkiego pod dowództwem dh Wincentego Wierzejewskiego wzięli udział w zajęciu fortu „Grollmann” (ta olbrzymia fortyfikacja stała tam gdzie współcześnie wybudowano Hotel Poznań a aktualnie jest to Hotel pod nazwą ”Novotel”). W czasie gdy jeszcze trwało powstanie – utworzona została „Powstańcza Kompania Skautowa”. Z Poznania i okolic skauci utworzyli bardzo liczny oddział wojskowy, w którym służyli także członkowie naszej Drużyny.

W suwerennej Rzeczypospolitej 1919-1939

Harcerska misja w odrodzonej Polsce

Od tej chwili – w odrodzonej Polsce, harcerstwo otrzymało inne zadania. Nadszedł czas wytrwale podnosić wiedzę, sprawność fizyczną, już bez nadzoru zaborcy utrwalać wartości duchowe i kształtować charaktery. Pomocą w tym była polska szkoła oraz swoboda i oficjalność pracy drużyn. W drużynach brakowało starszych doświadczonych druhów. Większość była nadal na służbie wojskowej w Kompani Skautowej i oddziałach W.P.

Ale czasy się zmieniły. Tak więc przed harcerstwem stanęło zadanie zupełnie innych form działania. Głównie to zwiększenie liczby instruktorów i dobór jak najlepszych metod pracy w warunkach wolnego kraju. Tym razem także wśród młodych i najmłodszych dzieci polskich.

Rok 1919

Oficjalnie 19 lutego zaprzestano dalszych walk powstańczych.
W marcu z naszej II Drużyny im. Kazimierza Wielkiego przez wydzielenie grupy druhów zorganizowana i powołana została osobna drużyna w dzielnicy Główna. Drużyna ta otrzymała numer 3 i przyjęła nazwę drużyny „Piast” (dla upamiętnienia pierwszego „Hufca PIAST” z lat 1912-1913). Numer 3 nadano nowej drużynie dlatego, że III Drużyna Skautów im. Mieczysława I – w roku 1918 z braku kierownictwa przestała istnieć.

W dniach 29 i 30 marca 1919 roku Główna Kwatera Skautów, zwołała do Poznania zjazd drużynowych. Na tym zjeździe powstało „Naczelnictwo Harcerskich Drużyn Wielkopolskich”. Nastąpiła zmiana określenia „skaut” na polską nazwę „harcerz”. O tym zjeździe, fragment z czasopisma „Ruch Harcerski” Nr 3 z roku 1919 (do przeczytania w Kronice 2 PDH – strona 23-24)

Rok 1920

W dniach 8-10 czerwca drużyna brała udział w Zlocie Drużyn Wielkopolskich w Wierzenicy (pierwszy w wolnej Polsce).

Dla niepodległości Polski okazało się, że utrzymanie wolności wymaga dalszych wysiłków obronnych. Harcerze szli w szeregach Kompanii Skautowej wraz z wojskiem polskim walczyć na front z bolszewikami. Życie organizacyjne w tym czasie podlegało dalszym usprawnieniom. W lutym 1920 roku (w miejsce istniejącego do tej pory Naczelnictwa Harcerskiego Drużyn Wielkopolskich) powołano „Wielkopolski Oddział Związku Harcerstwa Polskiego”. W drużynie nastąpił wzrost liczby członków, było jednak nadal brak doświadczonych instruktorów. Dopiero po powrocie z wojska druha Floriana Grygiela, który objął funkcję drużynowego – praca w naszej drużynie stała się bardziej efektywna.

31 grudnia 1920 roku w Warszawie rozpoczął się Zjazd Walny ZHP.

Rok 1921

Dalsza krystalizacja wspólnoty harcerskiej dla obszaru całej Polski następowała poprzez Zjazd Walny ZHP, który odbył się w dniach 31.12.1920 – 02.01.1921 w Warszawie. Rozpoczął się proces zjednoczeniowy, porządkujący zróżnicowanie struktur jakie wówczas istniało z powodu rozbiorowego stanu Polski. Poprawiła się stabilizacja i atrakcyjność pracy w Drużynach. Pod kierownictwem drużynowego 2 PDH dh Floriana Grygiela – mimo, że w kraju żywność była jeszcze na kartki, zorganizowano obóz wędrowny po ziemi wielkopolskiej. Dla Drużyny zwiększył się zakres działania. Druh Florian Grygiel założył obok naszej Drużyny kolejną Drużynę na Śródce tym razem przy szkole numer 19. Nadano jej im. Hugona Kołłątaja (przypomnieć wypada, że w okresie pruskiego zaboru drużyn szkolnych w ogóle nie było).

Rok 1922

Już w roku 1919, Naczelnictwo Harcerskich Drużyn Wielkopolskich ogłosiło instrukcję w sprawie tworzenia „Kół Przyjaciół Harcerstwa”. Jednak dopiero wysiłki Drużynowego Floriana Grygiela doprowadziły do powstania w dniu 6 kwietnia 1922 r. KPH przy naszej drużynie. Przewodniczącym KPH został pan rektor Anastazy Trynka który godność tą piastował do roku 1930.
W dniach 3 do 6 czerwca drużyna uczestniczyła w zlocie Chorągwi Wielkopolskiej w Kórniku. Od 8 do 23 lipca urządzono dla drużyny kolonie w Pawłowicach koło Żerkowa. Było tam 20 chłopców. Kolonię prowadził dh Florian Grygiel.
Po koloni, w sierpniu 25 harcerzy wyjechało do Pawłowic na obóz żniwny. W tym roku też, członkowie naszej drużyny brali udział w kursach: łączności, strzeleckich i instruktorskich. Rosnące potrzeby finansowe drużyny spowodowały, że druhowie z drużyny pozaszkolnej, zbudowali „gwiazdkową szopkę”. Była to makieta frontonu Katedry Poznańskiej. Szopka służyła do przedstawień jasełkowych, za które gromadzono środki na obozy i kolonie.

 

Rok 1923

Dnia 25 lutego drużyna bierze udział w obchodzie jubileuszowym kapłaństwa J.E. ks. Biskupa Łukomskiego, honorowego harcerza Rzeczypospolitej Polskiej. Po mszy św. Którą Jubilat odprawił w kościele św. Małgorzaty, zgotowali nasi harcerze dostojnemu Jubilatowi owację. Od powozu odprzęgnęli konie i sami zawieźli ks. biskupa przed pałac. „Janek Obleciświat” w Przewodniku Katolickim pisał wówczas o naszych harcerzach: „Przy ołtarzu stanęli wyprężeni harcerze, a dalej – wśród okrzyków parafian i wiernych udał się Ks. Biskup do powozu, z którym stała się rzecz zgoła dziwna, bo harcerze niecnoty, odnieśli konie z ich statecznym kierownikiem gdzieś na bok, sami za dyszel schwycili i z kopyta ruszyli, że ino most na Cybinie jęczał”.

W dniu 13 maja odbyło się poświęcenie nowego sztandaru dla 2 PDH. Sztandar ufundowało Koło Przyjaciół Harcerstwa. Rok 1923 to był już rok jubileuszu – 10-lecia Harcerstwa Wielkopolskiego. Drużyna nasza brała udział w jubileuszowym zlocie na Malcie w Poznaniu.

W kierowaniu drużyną nastąpiła zmiana. Drużynowym został dh Franciszek Wiza. Tradycyjnie w lipcu były kolonie w Gorazdowie. Kolonie prowadził dh Czesław Żakowski. Również w lipcu od 7 do 21, dh Franciszek Wiza prowadził obóz wędrowny po Pomorzu, w którym brało udział 11 harcerzy.

Rok 1924-1926 (do uzupełnienia)

Rok 1927

Naczelnictwo ZHP podało w „Wiadomościach Urzędowych ZHP”, że drużyna 2 PDH im. Kazimierza Wielkiego uzyskała ocenę „Kwalifikowanej Drużyny Harcerskiej”. Na początku roku z inicjatywy dh Stefana Adamczaka po raz pierwszy założono przy drużynie „Gromadę Wilcząt”, czyli gromadę zuchów. Tak więc od 1927 roku 2 PDH zyskała w swej strukturze oddział zuchowy. W październiku kolejną zmianę zainicjował dh Jan Poplewski, nastąpiło połączenie drużyny szkolnej im. H. Kołłątaja z drużyną pozaszkolną oraz z Gromadą Zuchów w tak zwane „Gniazdo 2 PDH”. Od tego czasu drużyna szkolna zapisywana była jako Drużyna 2 B w ramach 2 PDH im. Kazimierza Wielkiego. Komendantem „Gniazda 2 PDH” został dh Stanisław Juniczak. W okresie wakacji kolonie i obóz zorganizowano w gościnnym Gorazdowie. Odbył się ponadto obóz wędrowny dla 10 druhów na trasie Poznań-Tarnopol. Wędrowanie trwało 19 dni. Kolejnym naszym druhem na funkcji w Komendzie Chorągwi został hm Jan Poplewski (wcześniej Florian Grygiel). Ze Sprawozdania Wielkopolskiego Oddziału ZHP dowiadujemy się, że posiadamy w stopniach harcmistrzów następujących druhów: Śniegocki Henryk, Wiza Józef, Żakowski Czesław i Poplewski Jan oraz podharcmistrza Stanisława Juniczaka.

Rok 1928 (do uzupełnienia)

Rok 1929

W styczniu komendę nad „Gniazdem 2 PDH” przejął dh hm Jan Poplewski. Drużyna uczestniczyła w dniach 12-23 lipca 1929 r. w obozie na II Zlocie Narodowym w Poznaniu (więcej o zlocie). Udział w zlocie brało 17 harcerzy przez 12 dni.

W Gorazdowie odbyła się kolejna kolonia trwająca 31 dni. Przy tej okazji godnym podkreślenia jest fakt, że Gorazdowo przez wiele lat służyło naszej drużynie – gestem społecznego wspierania harcerstwa. Natomiast w sierpniu zorganizowano obóz wędrowny po Podolu. Trasa wiodła przez Katowice, Kraków, Lwów, Trembowolę, Zbaraż, Okopy św. Trójcy i Chocim. Obóz prowadził hm Jan Poplewski.

Rok 1930

Akcję letnią przejął w tym roku hm Marian Pokładecki. Na obozie w Gorazdowie przebywało 33 harcerzy przez 30 dni.

Rok 1931

Harcmistrz Marian Pokładecki ponownie prowadził kolonię w Gorazdowie. Na koloni było 25 harcerzy, przez 31 dni. Obóz wędrowny po Małopolsce trwał 21 dni, brało w nim udział 12 harcerzy.

Rok 1932

Z okazji 20-lecia Chorągwi Wielkopolskiej odbył się zlot w Dębinie. 2 PDH została tam wyróżniona mianem „Dobra Drużyna”. W Dzienniku Poznańskim ukazał się artykuł druha Drużynowego 3 PDH K. Jarczyńskiego z gratulacjami dla naszej drużyny oraz stwierdzeniem, że „ Dwójka powstała w 1912 roku z pierwszych zastępów skautowych”. W lipcu kolejny raz kolonia odbyła się w Gorazdowie.

Drużynowym drużyny pozaszkolnej był dh Kazimierz Wichtowski, on też prowadził obóz drużyny pozaszkolnej na Orawi.

Rok 1933

Kolejnym razem Drużyna odbyła obóz w Nowej Wsi nad Wartą. Obóz prowadził dh Stefan Hoffmann. Ponownie w tym roku zorganizowany był obóz po Podolu. Obóz prowadził hm Jan Poplewski. Podczas tych wędrówek odbyły się okazjonalne spotkania ze skautami rumuńskimi.

Rok 1934

Rozwój harcerstwa w czasie i dzielnicach wprowadził w tym roku następującą reorganizację struktur wielu środowisk harcerskich. Ustanowiono w Poznaniu strukturę 10 Hufców. W odniesieniu do „Gniazda 2 PDH” na Śródce, postulowano, żeby na prawym brzegu Warty utworzyć „II Hufiec”. Uczyniono to w odniesieniu do „Gniazda 2 PDH” na Śródce, postanowiono, żeby na prawym brzegu Warty utworzyć „II Hufiec Poznań-Śródka”. Warto w tym miejscu podkreślić, że Śródka po prawej stronie Warty stanowiła w owych czasach, znamienny obszar zamieszkania.

W skład hufca weszły: 2 PDH jako drużyna wiodąca, 3 PDH z rejonu Główna, 26 PDH z Osiedla Warszawskiego oraz dwa zastępy z Zakładu Głuchoniemych przy ul. Bydgoskiej. Pierwszym drużynowym był dh Mieczysław Nowak. Była to wówczas pierwsza w Polsce harcerska drużyna w Zakładzie dla Głuchoniemych. Komendantem hufca mianowany został phm Marian Pokładecki. Obóz 2 PDH odbył się w lipcu w Gorazdowie. Obóz prowadził dh Józef Wojtkowiak (przy tym nazwisku pożądanym jest zaznaczyć, że w czas naszego obecnie stuletniego jubileuszu Drużyny – nasz Wiarus dh hm Józef Wojtkowiak. jest, naszym najstarszy Seniorem w Kręgu i liczy obecnie 98 lat).

Rok 1935

Najważniejszym wydarzeniem w tym roku – dla wszystkich harcerzy był Jubileuszowy Zlot Harcerstwa w Spale (więcej o zlocie). W zlocie brały udział delegacje harcerskie z różnych państw m. in. z Anglii, Kanady, Danii, Estonii, Węgier, Szwecji, Finlandii, Holandii, Norwegii, USA, Łotwy, Słowacji i Czech.

Uczestnikami zlotu w Spale z 2 PDH byli druhowie: phm Marian Pokładecki pełniąc funkcję kierownika magazynów materiałów pędnych VIII podobozu Komendy Chorągwi Wielkopolskiej oraz podobozu Czechów.

Rok 1936

Funkcję drużynowego objął phm Marian Pokładecki. Drużyna zyskała wyższy poziom pracy. Z inicjatywy ks. dyr. Staniszewskiego – kapelana 2 PDH, został zorganizowany w dniach od 24.07. do 07.08 1936 r. obóz wędrowny po Polesiu. Obóz zatrzymał się u osadników z Wielkopolski m.in. w Staniewiczach i Perewołkach (wspomnienia z obozu w kronice drużyny – s.40).

Drugi obóz naszej drużyny miał miejsce w Szymankowie n/Wartą. Oba obozy prowadził phm Marian Pokładecki.

Z inicjatywy druhów Mariana Pokładeckiego i Tadeusza Adamczaka, 18 grudnia 1936 roku powołano krąg starszoharcerski im. Bronisława Drwęskiego.

Rok 1937

Do bardzo szczególnych lat w dziejach naszej drużyny należy rok 1937. Po zlocie w Spale, jubileusz 25-lecia obchodziło Harcerstwo Wielkopolski. W dniach 15 do 17 maja zorganizowano zlot na Malcie w Poznaniu. 2 PDH na tym zlocie była „DRUŻYNĄ JUBILEUSZOWĄ”, jako że też miała swoje 25 lat istnienia a przestały istnieć Drużyny 1 i 3, te pierwsze drużyny z dnia „Narodzin 12 grudnia 1913 roku”, gdy powstało harcerstwo w Poznaniu.

Ten zlot miał dla wielkopolskich harcerzy znaczenie szczególne. Po bardzo długich oczekiwaniach nastąpiło na Malcie uroczyste odsłonięcie pomnika ku czci poległych harcerzy.

Na tym Pomniku na każdej z bocznych ścian znajdowały się olbrzymie spiżowe tablice, a na nich wśród siedemdziesięciu siedmiu nazwisk poległych, siedem nazwisk harcerzy naszej drużyny 2 PDH – są to: Walery Barański, Józef Kłys, Kazimierz Chęciński, Marian Wojciechowski, Bronisław Drwęski, Marian Przybył, Tadeusz Mendelewski.

Gdy minęły wakacje drużyna przygotowała jubileusz we własnym gronie i śródeckim .środowisku. . Uroczystości odbywały się w Sali „DOMU KATOLICKIEGO” przy ul. Filipińskiej. Msza św. odprawiona została w kościele p.w. Św. Małgorzaty. Odprawił ją ks. Gerard Mizgalski.
Na uroczystość jubileuszu przybyli harcerze – seniorzy. Wśród nich było wielu bardzo zasłużonych dla 2 PDH. Niezwykle honorowymi uczestnikami byli druhowie – członkowie drużyny jeszcze z czasów Zaboru Pruskiego, czyli II Drużyny Skautów im. Kazimierza Wielkiego. Z licznego grona uczestników należy wymienić: hm Henryk Śniegocki – założyciel i pierwszy drużynowy, phm Florian Grygiel – założyciel drużyny szkolnej. Drużynowi i instruktorzy lat poprzednich: Lech Bąbol, Stanisław Juniczak, Kazimierz Juniczak, Józef Jęczkowiak, Stefan Gumny, Mieczysław Kucharski, Jan Poplewski, Franciszek Tarka, Kazimierz Wichtowski, Maksymilian Maliński, Marian Pokładecki, Stanisław Powalisz.

Gromadnie też przybyli Harcerze Weterani Powstania Wlkp. Obecne były także śródeckie harcerki z 10 PDH im. Karoliny Nieżychowskiej. Funkcję hufcowego sprawował wówczas dh hm Tadeusz Adamczak, który patronował naszym poczynaniom uroczystościowym.
Reprezentowana była cała społeczność z „prawego brzegu Warty”. Tow. Gimnastyczne „Sokół”, KSMM, KSMŻ, kluby sportowe „Cybina” i „Britania”, Tow. Przemysłowców „Sobieski” oraz mieszkańcy Środki, Zagórza i przyległych dzielnic. Reprezentacje stowarzyszeń przybyły ze swymi sztandarami.

Okazały powstał z tego pochód, gdy harcerze i uczestnicy uroczystości maszerowali przed Pałac Arcybiskupi gdzie ks. August kardynał Hlond – Prymas Polski – przemówił do harcerzy Drużyny im. Kazimierza Wielkiego – udzielając im swego błogosławieństwa.

Z tej okazji pod Pomnikiem na Malcie złożono w imieniu Drużyny wieniec.

Na okoliczność 25-lecia, wieloletni drużynowy i hufcowy hm Tadeusz Adamczak, opracował publikacje „25 lat 2 PDH”, z której obecnie mamy szczęście obszernie korzystać. Z tej publikacji zamieszczony jest w całości stan drużyny w roku jubileuszu (s.49 w kronice).

W okresie letnim obóz dla drużyny szkolnej w czasie od 6 do 31 lipca – w Obrzycku nad Wartą zorganizował krąg starszo harcerski – Sth.

Rok 1938

Następny rok, pod względem wypoczynku obejmował: kolonie i obóz zlokalizowane w Niepruszewie koło Buku. Kolonię zuchów prowadził dh Zenon Kochanowski. Obóz starszych urządzono o 1,5 km dalej w lasku Brzoza. Komendantem całości był phm Kazimierz Mielcarek, oboźnym HO Lech Borysiak a kwatermistrzem dh Mieczysław Nowak.

Po obozie w Niepruszewie – w sierpniu 10 harcerzy wyruszyło na wędrówkę po ziemi Nowogródzkiej (dziś nazwano by to „szlakiem Mickiewicza”). Komendantem był również phm Kazimierz Mielcarek. Oboźnym dh Kazimierz Sobkowiak. Była to grupa wyróżniających się aktywnością druhów z kręgu StH.

Więcej o działalności w 1938 roku na 51 stronie kroniki.